بورخارت در پايان سفرنامه‌اش به اين نكته اشاره دارد كه برخى از حجاج علاقمند به دريافت لقب « خادم المسجد » هستند كه مىتوانند با پرداخت 30 ريال برگه‌اى دريافت دارند كه به خادمى آنان اشاره دارد و قاضى و شريف مكه آن را تأييد و امضا نموده‌اند . اين امتياز را نه تنها مسلمانان بلكه گاهى اوقات برخى مسيحيان نيز به دست مىآورند ؛ مثلًا مسيحيان مجموعه جزائر يونان علاقهء فراوانى به تحصيل چنين برگه‌اى دارند زيرا هنگامى كه به دست دزدان دريايى مغربى به اسارت درمىآيند ، حتى با شقاوت‌ترين آنان به اين برگه احترام گذاشته و دارندهء آن را رها مىسازند . بورخارت در دست ناخداى يك كشتى يونانى چنين برگه‌اى ديده است كه آن را در مقابل پرداخت 200 ريال به دست آورده است . از اين رو او اين ناخدا را ديده است كه كشتى خود را كه بخشى از ناوگان دريايى محمد على پاشا بود با اطمينان كامل و بدون دغدغهء دزدان دريايى مغربى به سوى كشور خود مىراند ؛ زيرا با داشتن چنين برگه‌اى آسوده خاطر بود . بورخارت مىگويد : پيشتر ، لقب « خادم المسجد » از ارزش و اعتبار والايى برخوردار بود ، ليكن در اين سالها از اهميت و ارزش پيشين آن كاسته شده است . سر ريچارد بورتون بورتون چهل سال پس از سفر بورخارت موفق به زيارت مكه شده و توانسته است با موفقيت و بدون آن كه شناخته شود تمامى مناسك حج را بجا آورد ( كارى كه در برخى موارد بورخارت موفق به انجام آن نشده بود ) و علت اين توفيق را مىتوان در قدرت بر مخفىكارى او دانست ؛ زيرا او